System dozoru elektronicznego (SDE) – wymagania, zastosowanie, praktyka.

Prawo karne wykonawcze zna wiele instytucji, które umożliwiają skazanemu dokonywanie zmian sposobu wykonywania kary, zarządzanie jej przerwy, czy też odroczenia. W tym artykule postaram się sprecyzować, czym dokładnie jest dozór elektroniczny, zwany potocznie ,,bransoletą”.

Każda osoba, wobec której została orzeczona kara pozbawienia wolności powinna rozważyć staranie się o wykonywanie tej kary w systemie dozoru elektronicznego, poza zakładem karnym. System Dozoru Elektronicznego (SDE) jest nowoczesnym, nieizolacyjnym, system wykonywania nie tylko kar, ale także środków karnych i środków zabezpieczających.

Czym zatem jest system dozoru elektronicznego (potocznie zwany bransoletą, bądź w skrócie SDE)?

Objęcie wykonania kary wskazanym systemem polega na zainstalowaniu u osób nim objętych specjalnej bransolety. Urządzenie to   rejestruje, gromadzi, przetwarza, przechowuje, a następnie za pośrednictwem szyfrowanego systemu komunikacyjno-monitorującego SDE24 udostępnia wszystkie informacje dotyczące odbywania kary przez skazanego w miejscu stałego pobytu lub w innym wskazanym w harmonogramie odbywania dozoru miejscu, w wyznaczonym czasie. Należy podkreślić, iż gromadzone w ten sposób dane są przekazywane do centralnego sytemu. Do danych w nim zawartych mają dostęp sędziowie oraz zawodowi kuratorzy sądowi. Takie rozwiązanie powoduje, iż wszystkie ustawowo uprawnione osoby mają wgląd do systemu oraz pełną kontrolę nad wykonywaniem obowiązków nałożonych na skazanego przez sąd.

Dlaczego warto rozważyć wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE)?

Najważniejszym argumentem przemawiającym za tym rozwiązaniem jest fakt, iż nie dochodzi do odizolowania skazanego od świata zewnętrznego, poprzez umieszczenie go w jednostce penitencjarnej. Pomimo faktu skazania, możliwe w takim przypadku jest kontynuowanie względnie normalnego życia. Oczywiście, skazany napotyka pewne ograniczenia.  Pojawia się  chociażby konieczność stosowania się do ustalonego przez Sąd grafiku, obrazującego każdą jego czynność poza domem (np. praca, zakupy, spacer, uczestnictwo we mszy, edukacja, spotkania rodzinne itd.). Należy przy tym wskazać, iż grafik ten może ulegać stosownym modyfikacjom, w zależności od potrzeb, na wniosek skazanego. Pomimo opisanych ograniczeń, jest to bardzo korzystna i wygodna forma wykonywania orzeczonej kary pozbawienia wolności, bądź środka karnego. Jednocześnie warto wskazać, iż bransoleta, którą skazany musi nosić przez cały czas trwania dozoru, nie rzuca się w oczy. Dzięki temu  bardzo często ludzie, z którymi dozorowany ma kontakt, mogą nawet nie wiedzieć, iż korzysta on z tego sytemu i jest osobą skazaną.

Kto może się starać o wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE)?

Obecnie, przy uwzględnieniu licznych zmian oraz nowelizacji, warunki oraz tryb orzekania o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w warunkach systemu dozoru elektronicznego zawarte zostały art. 43 la i kolejnych ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2017 r. poz. 665).

Wskazany powyżej przepis stanowi, iż dozór elektroniczny może zostać wdrożony wobec osoby skazanego, gdy:

1. orzeczona wobec niego kara pozbawienia wolności nie przekracza jednego roku, a także nie zachodzą warunki przewidziane w art. 64 § 2 k.k.,(skazanie w warunkach multirecydywy)

2. jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary,

3. skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,(mieszkanie własnościowe, wynajmowane, użyczone, socjalne itd.)

4. osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę, (zgoda jest wydawana w formie pisemnego oświadczenia wszystkich pełnoletnich domowników. Należy wskazać, iż przepisy dopuszczają objęcie danego skazanego system dozoru elektronicznego w przypadku braku zgody, gdy jej wykonywanie w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osób, które tej zgody nie wyraziły, natomiast naruszenie prywatności tych osób będzie naruszana w stopniu nieznacznym),

5. odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie możliwości techniczno-organizacyjne związane z wykonywaniem dozoru przez podmiot prowadzący centralę monitorowania i upoważniony podmiot dozorujący oraz warunki mieszkaniowe skazanego.

Powyżej wskazane warunki muszą zostać spełnione łącznie.

Dodatkowo należy podkreślić, iż z dobrodziejstwa odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego mogą skorzystać zarówno skazani, którzy nie rozpoczęli jeszcze wykonywania kary, jak też Ci, którzy zostali już osadzeni w jednostce penitencjarnej. W pierwszym przypadku ustawa wskazuje ogólnie, iż możliwe jest udzielenie zezwolenia skazanemu na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym.

Odnosząc się natomiast do osoby, która już odbywa przedmiotową karę pozbawienia wolności, przepisy kodeksu karnego wykonawczego wskazują następujące., Sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia na odbywanie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej do odbycia części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.

Dozór elektroniczny – o czym należy pamiętać?

Sądem właściwym do złożenia wniosku o wykonywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego jest Sąd Okręgowy (Wydział Penitencjarny). W przypadku, gdy jako skazany, otrzymałeś wezwanie do stawienia się, celem odbycia orzeczonej kary, a zdecydujesz się na złożenie wniosku o udzielenie zgody na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, koniecznie złóż także wniosek o wstrzymanie wykonania kary do właściwego sądu, który wykonuje orzeczony wobec Ciebie wyrok. Najlepszym rozwiązaniem jest, aby we wskazanym piśmie do Sądu zaznaczyć, iż doszło do złożenia stosownego wniosku.  Zasadne jest dodatkowo załączenie jego kopii, jako załącznik. Jest to bardzo ważne, aby w czasie, gdy Sąd będzie badał podstawy dla zastosowania wobec Ciebie wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego, doszło do wstrzymania wykonania kary. W przeciwnym razie, jeszcze przed zakończeniem tego postępowania może dojść do Twojego zatrzymania i osadzenia celem wykonania orzeczonej kary. Taka okoliczność może negatywnie wpływać na rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego z wniosku o dozór elektroniczny.

Kancelaria Adwokacka Adwokata Macieja Zielińskiego służy pomocą w zakresie reprezentacji w sprawach o wyrażenie zgody na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Zapraszamy do współpracy.

Maciej Zieliński

administrator

    3 komentarze

    • Kinga

      Jesli bylo juz
      Panstwo od tego dozoru to znaczy ze bd ta branzoletka? Czy jescze nie wiadomo ?

    • Barbara

      Proszę o kontakt 692197670

      • Maciej Zieliński

        Witam Pani Barbro. W przypadku pytań proszę o kontakt telefoniczny, bądź mailowy za pośrednictwem mojej strony internetowej, pozdrawiam Maciej Zieliński

    Dodaj komentarz